Verkeerskundig onderzoek laat met metingen zien hoe het verkeer zich nu gedraagt en wat een plan of maatregel daaraan verandert. Wij voeren verkeerstellingen en snelheidsmetingen uit en meten de parkeerdruk. Met floating car data brengen we in kaart waar het verkeer vandaan komt en waar het naartoe rijdt. Daarna maken we van de cijfers een keuze die een college of raad kan maken. Welke methode we inzetten, hangt af van de vraag. Soms is een ochtend tellen genoeg. Soms vraagt het om een jaar aan floating car data. We zeggen wat nodig is en wat niet.
Onderzoekstypen naast de vraag die ze beantwoorden
Elk onderzoekstype beantwoordt een andere vraag. De tabel zet ze naast elkaar, met een project waarin we het deden.
| De vraag | Onderzoek | Wat je krijgt | Project |
|---|---|---|---|
| Hoeveel verkeer rijdt hier en hoe hard? | Verkeerstelling en snelheidsmeting | Aantallen, samenstelling en snelheden op een specifiek punt | Geldropseweg, Heeze |
| Welk verkeer rijdt door en welk verkeer moet hier zijn? | Kentekenonderzoek | Doorgaand en bestemmingsverkeer tussen gekozen meetpunten | Moergestel, naast floating car data |
| Waar komt het verkeer vandaan en waar gaat het heen? | Floating car data | Routes en doorgaand verkeer over een heel netwerk | Moergestel |
| Is er plek voor de auto’s van een nieuw plan? | Parkeerdrukmeting | Bezette parkeerplaatsen per straat en per telmoment | Harmonieplein, Maarssen |
| Kan het wegennet een nieuwe ontwikkeling aan? | Verkeerstoets | Verkeersintensiteiten en kruispuntberekeningen voor nu en straks | Midden-Brabant Poort, Gilze en Rijen |
| Welke inrichtingsvariant werkt het beste? | Verkeersmodel en variantenbeoordeling | Per variant de effecten op verkeer, geluid en lucht | Centrumring Ridderkerk |
| Welke straten passen bij 30 km/h? | Toets van wegcategorie en inrichting | Per straat de passende status en de nodige aanpassingen | Zeelst, Veldhoven |
| Werkt de maatregel? | Effectevaluatie | De meting na realisatie naast de nulmeting | Geldropseweg, Heeze |
| Klopt de verkeerskundige onderbouwing in een geschil? | Contra-expertise | Een onafhankelijke second opinion | Verkeersrecht |
Verkeerstelling
Verkeerstellingen en snelheidsmetingen uitvoeren
Een verkeerstelling geeft exacte aantallen op een specifiek punt. Je ziet hoeveel verkeer er rijdt, hoe het zich over de dag en de rijrichtingen verdeelt en welk deel vrachtverkeer, licht verkeer of fiets is. Een snelheidsmeting geeft daarbij de gemiddelde snelheid en de V85. Dat is de snelheid die 85% van de bestuurders niet overschrijdt.
We meten met telslangen, wegkantradars, videowaarneming of de lussen van verkeerslichten. Een slangtelling loopt meestal twee weken en staat zo’n drie weken na de opdracht op straat. Feestdagen en vakanties tellen niet mee in de gemiddelde werkdag. Het plaatsen van de apparatuur laten we doen door een telbureau. De opzet, de controle van de cijfers en de analyse doen we zelf.
Wij zetten een telling in als nulmeting voordat er iets verandert, als ijking van een analyse met floating car data en na aanleg om te zien wat een maatregel doet. Op de Geldropseweg in Heeze telden we het verkeer en maten we de snelheid op de maatgevende locaties. De uitkomst legden we naast de situatie van vóór de verkeerspilots. Per maatregel werd zo zichtbaar welk effect hij had op rijsnelheid en verkeersgedrag. Bekijk de evaluatie in Heeze.
Kentekenonderzoek
Kentekenonderzoek naar doorgaand verkeer
Kentekenonderzoek laat zien welk verkeer door een gebied heen rijdt en welk verkeer er een bestemming heeft. Op elk waarneempunt noteren we het kenteken, het tijdstip en de rijrichting. Door de kentekens van de punten met elkaar te vergelijken, blijkt hoeveel voertuigen langs twee of meer punten reden. Uit de passeertijden volgt of een voertuig doorreed of onderweg ergens was.
Vaak gaat het om vracht- en landbouwverkeer, omdat daar de klachten van bewoners over gaan. Bij zwaar verkeer maken we onderscheid tussen vrachtwagens, landbouwvoertuigen en bussen. Van een kenteken noteren we alleen de eerste vier tekens. Dat is genoeg om te vergelijken en beschermt de privacy van de bestuurder.
Kentekenonderzoek meet alleen op de gekozen punten en vraagt waarnemers of camera’s op straat. Gaat het om een heel netwerk, dan is floating car data sneller. In Moergestel legden we floating car data naast kentekenonderzoek uit eerdere metingen. Zo vulden de twee bronnen elkaar aan.
Floating car data
Herkomst en bestemming met floating car data
Floating car data is geanonimiseerde GPS-data van rijdende voertuigen, uit navigatiesystemen, smartphones en voertuigtelematica. Je ziet ermee welke routes het verkeer rijdt, over een heel netwerk en een lange periode. Camera’s of vergunningen zijn er niet voor nodig.
In Moergestel bekeken we floating car data van juni 2023 tot en met mei 2024. Op de Schoolstraat en het Rootven had ongeveer de helft van het verkeer een bestemming in de straat zelf. Op de Oirschotseweg aan de oostzijde was driekwart doorgaand verkeer. Dat onderscheid bepaalde welke maatregelen zin hebben. Lees de casestudy.
Daarvoor hebben we eigen software gebouwd die floating car data leesbaar maakt tot op straatniveau, geijkt met tellingen. Een netwerkvraag rekenen we zo door in 5 tot 25 werkdagen.
Parkeerdrukmeting
Parkeerdrukmeting als basis voor een parkeerbalans
Een parkeerdrukmeting telt op meerdere momenten hoeveel parkeerplaatsen in een gebied bezet zijn. Dat laat zien waar en wanneer de druk zit. Ook zie je hoeveel ruimte er is voor een nieuw plan. In een woonwijk tellen we ’s avonds en ’s nachts, in een winkelgebied op zaterdagmiddag (CROW Handboek parkeren, paragraaf 4.3.4). Elk telmoment tellen we twee keer, buiten vakanties en evenementen. Boven de 80% bezetting wordt het zoeken naar een plek lang (CROW Handboek parkeren, paragraaf 4.2.1). Onze dynamische parkeerbalans laat per dagdeel zien waar de druk zit.
Rond het Harmonieplein in Maarssen maten we de parkeerdruk op representatieve momenten. Met die telling en de gemeentelijke parkeernormen stelden we een parkeerbalans op voor nu en straks. Die toonde aan dat de parkeerbehoefte van het plan oplosbaar is. Bekijk het project in Maarssen of lees meer over parkeerbalansen die standhouden.
Verkeerstoets en verkeersmodel
Verkeerstoets bij een plan of een ontwerpkeuze
Een nieuwe wijk of een bedrijventerrein brengt extra verkeer. Een verkeerstoets laat zien of de wegen en kruispunten eromheen dat aankunnen. Kunnen ze het niet aan, dan zie je welke maatregelen nodig zijn. Met een verkeersmodel, een bereikbaarheidsanalyse of een GIS-analyse rekenen we door wat een plan of een afsluiting met het netwerk doet. Werken we met tellingen en een verkeersmodel van de gemeente, dan controleren we die eerst op peildatum en volledigheid.
Voor bedrijventerrein Midden-Brabant Poort in Gilze en Rijen analyseerden we de verkeersintensiteiten op de ontsluitingswegen, voor nu en voor de situatie na ontwikkeling. De maatgevende kruispunten rekenden we door met COCON, voor beide spitsuren. Ook toetsten we de parkeerbehoefte aan de gemeentelijke normen. Bekijk de verkeerstoets.
Voor de centrumring van Ridderkerk vergeleken we een- en tweerichtingsverkeer. Verkeerstellingen, verkeersmodelberekeningen en analyses van geluid en lucht onderbouwden de keuze. Bekijk de ontwerpkeuze in Ridderkerk. Waar het gedrag op een kruispunt of in een schoolomgeving de vraag is, simuleren we het verkeer vooraf met VISSIM.
Aanpak
Van nulmeting tot effectmeting, in vier stappen
Stap 1
Nulmeting
Vastleggen hoe het nu is, voordat er iets verandert.
Stap 2
Meten en ijken
Breed uitkijken waar het kan, precies tellen waar het moet.
Stap 3
Analyse
Van cijfers naar een keuze die te maken is.
Stap 4
Effectmeting
Na realisatie opnieuw meten en de uitkomst opschrijven.
Effectevaluatie
Effectevaluatie na realisatie
Een maatregel is pas af als je weet of hij werkt. Daarom meten we ook na realisatie. We tellen het verkeer na aanleg, meten de snelheid en zetten de uitkomst naast de nulmeting. Zo laten we zien of de maatregel doet wat er is beloofd en of het geld goed besteed is.
In Heeze liet de evaluatie zien welke pilotmaatregelen het beoogde effect hadden en welke aanpassing nodig hadden. Dat gaf het college de basis voor het besluit over permanente maatregelen op de Geldropseweg. Laat de meting zien dat het beter kan, dan zeggen we dat ook.
Veelgestelde vragen over verkeersonderzoek
Wat is het verschil tussen verkeerskundig onderzoek en een verkeerstelling?
Een verkeerstelling is één meting. Hij laat zien hoeveel verkeer een punt passeert en hoe hard het rijdt. Verkeerskundig onderzoek gaat verder. Het combineert tellingen met andere bronnen, zoals floating car data, een parkeerdrukmeting of een verkeersmodel. Daarna vertaalt het de uitkomst naar een keuze. Een telling is vaak een onderdeel van zo’n onderzoek, als nulmeting, als ijking of als effectmeting na aanleg.
Hoe lang duurt een verkeerstelling?
Een slangtelling loopt meestal twee weken. Dan is een gemiddelde werkdag te berekenen zonder feestdagen en vakanties. Reken op zo’n drie weken tussen de opdracht en de eerste teldag. Daarna volgt de analyse. Een compleet verkeerskundig onderzoek voor een bouwplan, met parkeerdrukmeting en verkeersanalyse, duurt ongeveer negen weken vanaf de opdracht. Daar zitten twee reactierondes in.
Wanneer kies je voor floating car data en wanneer voor tellen?
Floating car data laat zien welke routes verkeer rijdt, over een lange periode en in een heel netwerk, zonder camera’s of vergunningen. Tellen en kentekenonderzoek geven exacte aantallen op een specifiek punt. Vaak combineren we beide. Floating car data geeft het patroon, tellingen ijken de cijfers.
Wat is een parkeerdrukmeting?
We tellen op meerdere momenten hoeveel parkeerplaatsen bezet zijn in een gebied, op werkdag, avond en weekend. Dat laat zien waar en wanneer de druk zit. Ook zie je hoeveel ruimte er werkelijk is voor een nieuw plan. De meting vormt de basis voor een parkeerbalans die de procedure overleeft.
Meten jullie ook het effect van een maatregel?
Ja. Het liefst met een nulmeting vooraf en een effectmeting na realisatie. Zo wordt zichtbaar wat de maatregel werkelijk doet, voor de raad, voor bewoners en voor de volgende keuze. Op de Geldropseweg in Heeze vergeleken we tellingen en snelheden na de verkeerspilots met de situatie ervoor.
Doen jullie ook onderzoek voor juridische procedures?
Ja. We voeren contra-expertises en second opinions uit voor rechtsbijstandsverzekeraars en advocatenkantoren. We kijken of de cijfers kloppen, of de telmomenten representatief zijn en of de conclusies eruit volgen. Onafhankelijk en onderbouwd, zodat het rapport standhoudt bij bezwaar en beroep. Meer over verkeersrecht.
Verder lezen over onderzoek en expertises
Met ruim 600 projecten door heel Nederland weten we welke data een besluit nodig heeft. Zo bouwen gemeenten, ingenieursbureaus en ontwikkelaars hun beslissingen op feiten.
Zoek je het onderzoek achter een bepaald vraagstuk? Kijk dan bij de expertises waar dit werk in landt. Soms loopt het door in meerjarige raamovereenkomsten met gemeenten.