Een schoolomgeving waar het werkt: het plein loopt door tot aan de rijbaan, fietsers hebben hun eigen strook en er is ruimte om te wachten.
Elke school heeft andere knelpunten
Bij de ene blokkeert haal- en brengverkeer de rijbaan. Bij de andere ontbreekt een veilige schoolroute of is de schoolzone niet herkenbaar ingericht. En bij een nieuwbouwlocatie moet de ontsluiting van de school nog helemaal worden bedacht. De gemeenschappelijke noemer: het is complex, er zijn veel betrokkenen, en de tijd om iets te veranderen is kort.
20
Minuten schoolspits
Twintig minuten, en daarna is de kans weg om te zien wat er écht speelt.
Achter elk knelpunt staan kinderen die op eigen kracht naar school willen, lopend of op de fiets. Daar ontwerpen we voor. Wij zijn op die drukke momenten aanwezig, kijken mee tijdens de spits en vertalen wat we zien naar een veilige schoolomgeving die op straat werkt.
Wat Exante doet
Van voordeur tot schoolpoort
Onze projecten lopen uiteen van een gerichte verbetering tot een volledige herinrichting. Onderzoek, advies en ontwerp zitten bij ons onder één dak, dus er zit geen vertaalslag tussen. We volgen de weg die het kind aflegt, en pakken elke schakel daarvan aan.
Schouw en knelpuntenanalyse
Veilige schoolroutes en schoolthuisroute
Kiss and ride: berekening en ontwerp
Schoolzone-ontwerp
Varianten en afwegingen
Uitgangspunten
Eerst kijken wat wél kan
Lopen en fietsen krijgen voorrang in de inrichting: goede loop- en fietsvoorzieningen, voldoende fietsenstallingen en veilige wachtplekken voor ouders. Van daaruit werken we een ladder af. Pas als de bovenste trede niet haalbaar is, zakken we een stap.
“Ideaal is een autovrije schoolomgeving. Als dat niet mogelijk is, kijken we naar oplossingen zoals schoolstraten.”
Maarten van der Krabben, verkeerskundig ontwerper bij Exante
Liefst
Autovrij
Geen gemotoriseerd verkeer in de schoolzone. Kinderen komen lopend of op de fiets aan, zonder een auto tegen te komen.
Kan dat niet
Een schoolstraat
De straat gaat tijdens haal- en brengtijden tijdelijk dicht voor gemotoriseerd verkeer, en is de rest van de dag gewoon open.
Kan dat ook niet
Scheiden en vertragen
Verkeersstromen uit elkaar halen, de snelheid omlaag en de circulatie aanpassen, zodat voetgangers en fietsers voorrang houden.
Altijd
Herkenbaar inrichten
Borden, wegmarkering en accenten in de bestrating. Genoeg om een automobilist zijn rijgedrag te laten aanpassen voordat hij de school ziet.
Wat we zien veranderen
Steeds meer gemeenten kiezen voor STOMP
In het STOMP-principe staan lopen en fietsen bovenaan de mobiliteitsladder en komt de auto als laatste. Rond scholen valt die keuze bijna vanzelf: de meeste kinderen komen toch al lopend of op de fiets. Ook schoolstraten winnen terrein. Twee ontwikkelingen die het werk rond scholen makkelijker maken dan een paar jaar geleden.
Onze aanpak
We beginnen altijd met kijken
Niet met een formulier of een checklist, maar met twee mensen op locatie tijdens de schoolspits. We zien waar auto’s dubbel parkeren, waar kinderen tussen de bumpers door de rijbaan oversteken en waar ouders halteren op een plek die voor fietsers bedoeld is.
Ondertussen spreken we ouders, leerkrachten en buurtbewoners. Zij weten waarom het gaat zoals het gaat, en welke oplossing in de praktijk stand houdt.
Daarna combineren we wat we gezien hebben met data: de woonplaatsen van leerlingen, telgegevens en de bestaande verkeersstructuur. Dat geeft een eerlijk beeld van wat nodig is: soms een kleine ingreep, soms een fundamenteel andere opzet van de schoolzone.
We betrekken school en gemeente vanaf het begin. Niet voor de vorm, maar omdat zij weten wat er speelt en wat haalbaar is. Een ontwerp haalt het bovendien niet zonder gedrag, dus helpen we afspraken maken over halen en brengen en zetten we waar dat past een verkeerswerkgroep met ouders op. Het resultaat is een advies of ontwerp dat alle partijen dragen.
Waar het druk en onzeker is, toetsen we het ontwerp met een verkeerssimulatie, zodat we vóór de schop in de grond gaat weten of de opzet de spits aankan.
Vught: een schoolzone met eigen markering, een vrijliggend fietspad en een plein dat ruimte geeft om te wachten.
Voorbeelden uit ons werk
Vijf schoolomgevingen, vijf verschillende vragen.
Bladel
Actieplan schoolomgevingen
Samen met de scholen en de gemeente een actieplan gemaakt dat door alle partijen wordt gedragen en klaar is voor uitvoering. Wij waren de verbinder tussen school en gemeente.
Oirschot
Kindcentrum Middelbeers
We ontwierpen de schoolomgeving en toetsten de opzet met een VISSIM-verkeerssimulatie. Zo konden we de inrichting bijsturen voordat de eerste steen lag.
Loon op Zand
School in Kaatsheuvel
Een haalbaarheidsstudie: kan de gekozen locatie de verkeersdruk aan, en welke ontsluiting van de school werkt het best?
Drimmelen
Sport- en schoolroutes
We brachten de routes in beeld en adviseerden over knelpunten en oversteken, zodat kinderen veilig naar school én naar de sportclub komen.
Hendrik-Ido-Ambacht
Basisschool De Erfjes
Van knelpuntenanalyse tot een inrichting waarin de schoolzone herkenbaar is en de routes naar school kloppen.
Veelgestelde vragen over veilige schoolomgevingen
Wat is een veilige schoolomgeving?
Een veilige schoolomgeving is een zone rondom de school waar voetgangers en fietsers, en met name kinderen, voorrang krijgen. Uitgangspunten: autovrij of -luw, een lage maximumsnelheid, goede herkenbaarheid en een veilige schoolroute van huis tot poort. De CROW heeft hiervoor richtlijnen die als toetsingskader dienen.
Wat is een schoolzone?
Een schoolzone is het herkenbaar ingerichte gebied direct rond de school. Lage snelheid, duidelijke markering en een inrichting die automobilisten laat zien dat hier kinderen lopen en fietsen. Een schoolstraat, een straat die tijdens haal- en brengtijden tijdelijk dichtgaat voor autoverkeer, kan daar onderdeel van zijn.
Wat is een schoolstraat?
Een schoolstraat is een straat die tijdens de haal- en brengtijden tijdelijk dichtgaat voor gemotoriseerd verkeer, en de rest van de dag gewoon open is. Het is de tussenstap tussen een volledig autovrije schoolomgeving en een straat waar auto’s gewoon doorrijden. Steeds meer gemeenten passen het toe.
Hoeveel kiss and ride plaatsen heeft een school nodig?
Dat hangt af van het aantal leerlingen per groep, het percentage dat met de auto wordt gebracht, de parkeerduur en de reductiefactor. Wij berekenen dit per school op basis van telgegevens en leerlingenaantallen. Bij een basisschool met 250 leerlingen loopt de behoefte vaak uiteen van 19 tot 44 plaatsen, afhankelijk van de aannames.
Waarom is samenwerking tussen school en gemeente zo belangrijk?
De school kent de leerlingen, de ochtendpiek en de gedragspatronen. De gemeente heeft de middelen en de bevoegdheid om de openbare ruimte aan te passen. Zonder beide komt een oplossing niet van de grond. Wij verbinden de twee: objectief, met kennis van zaken en met oog voor wat uitvoerbaar is.
Kan een schoolomgeving worden gecombineerd met GOW30?
Ja. In Papendrecht ontwierpen we de Oostkil en Zuidkil als GOW30, met de schoolzone als afzonderlijk onderdeel binnen het project. De schoolzone kent daarbij strengere eisen (lagere snelheid, autovrij of -luw) dan de weg zelf.
Aan de slag met jullie schoolomgeving?
Een schouw plannen, knelpunten in beeld brengen of direct door naar een ontwerp van de schoolzone en de routes naar school? We horen graag wat er speelt. Dezelfde kinderen fietsen later op de dag naar de sportclub. Wat die route moet kunnen, staat in Vijf eisen aan de fietsroute naar het sportpark.