Elke school heeft andere knelpunten. Bij de ene blokkeert haal- en brengverkeer de rijbaan. Bij de andere ontbreekt een veilige schoolroute of is de schoolzone niet herkenbaar ingericht. En bij een nieuwbouwlocatie moet de ontsluiting van de school nog helemaal worden bedacht. De gemeenschappelijke noemer: het is complex, er zijn veel betrokkenen, en de tijd om iets te veranderen is kort. Twintig minuten schoolspits, en daarna is de kans weg om te zien wat er écht speelt.
Achter elk knelpunt staan kinderen die op eigen kracht naar school willen, lopend of op de fiets. Daar ontwerpen we voor. Wij zijn op die drukke momenten aanwezig, kijken mee tijdens de spits en vertalen wat we zien naar een veilige schoolomgeving die op straat werkt.
Onze aanpak
We beginnen altijd met kijken. Niet met een formulier of een checklist, maar met twee mensen op locatie tijdens de schoolspits. We zien waar auto’s dubbel parkeren, waar kinderen tussen de bumpers door de rijbaan oversteken en waar ouders halteren op een plek die voor fietsers bedoeld is.
Daarna combineren we wat we gezien hebben met data: de woonplaatsen van leerlingen, telgegevens en de bestaande verkeersstructuur. Dat geeft een eerlijk beeld van wat nodig is: soms een kleine ingreep, soms een fundamenteel andere opzet van de schoolzone. Waar het druk en onzeker is, toetsen we het ontwerp met een verkeerssimulatie, zodat we vóór de schop in de grond gaat weten of de opzet de spits aankan.
We betrekken school en gemeente vanaf het begin. Niet voor de vorm, maar omdat zij weten wat er speelt en wat haalbaar is. Het resultaat is een advies of ontwerp dat alle partijen dragen.
Wat Exante doet bij schoolomgevingen
Onze projecten lopen uiteen van een gerichte verbetering tot een volledige herinrichting. Wat we in ieder geval meenemen:
Schouw en knelpuntenanalyse
We bezoeken de locatie op meerdere momenten tijdens de schoolspits. We brengen de situatie in beeld: verkeersstromen, parkeergedrag, oversteekpunten, zichtlijnen. Waar loopt het goed, en waar gaat het mis?
Veilige schoolroutes en schoolthuisroute
We brengen met een postcodeanalyse in kaart waar leerlingen vandaan komen. Dat bepaalt welke loop- en fietsroutes ertoe doen en waar oversteekvoorzieningen het meeste effect hebben. Zo wordt de schoolthuisroute, van voordeur tot schoolpoort, veilig en logisch. Veilige sport- en schoolroutes pakken we in samenhang aan: kinderen gebruiken dezelfde routes voor school, club en sportveld.
Kiss and ride: berekening en ontwerp
Hoeveel kiss and ride plaatsen heeft een school nodig? We rekenen het door op basis van het aantal leerlingen per groep, de reductiefactor en de parkeerduur. Daarna ontwerpen we een opstelling die werkt: bereikbaar, overzichtelijk en zonder conflicten met fietsers en voetgangers.
Schoolzone-ontwerp
Een schoolzone is autovrij of -luw, heeft een lage maximumsnelheid en is herkenbaar ingericht. We ontwerpen de zone volgens de CROW-richtlijnen: markeringen, verharding, meubilair, poortconstructies en zo nodig een schoolstraat. Herkenbaar genoeg om een automobilist te laten weten: hier lopen en fietsen kinderen.
Varianten en afwegingen
We onderzoeken meerdere varianten en leggen ze voor aan de opdrachtgever. Met de voors en tegens op een rij, zodat de keuze onderbouwd gemaakt wordt.
Voorbeelden uit ons werk
Gemeente Oirschot, kindcentrum Middelbeers
Voor het kindcentrum in Middelbeers ontwierpen we de schoolomgeving en toetsten we de opzet met een VISSIM-verkeerssimulatie. Zo zagen we vóór de uitvoering hoe haal- en brengverkeer, fietsers en voetgangers zich tijdens de spits door de schoolzone bewegen, en konden we de inrichting bijsturen voordat de eerste steen lag.
Gemeente Loon op Zand, school in Kaatsheuvel
Een haalbaarheidsstudie voor de verkeerssituatie rond een school in Kaatsheuvel: kan de gekozen locatie de verkeersdruk aan, en welke ontsluiting van de school werkt het best?
Gemeente Drimmelen, veilige sport- en schoolroutes
We brachten de sport- en schoolroutes in beeld en adviseerden over knelpunten en oversteken, zodat kinderen veilig naar school én naar de sportclub komen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, De Erfjes
Een veilige schoolomgeving rond basisschool De Erfjes: van knelpuntenanalyse tot een inrichting waarin de schoolzone herkenbaar is en de routes naar school kloppen.
Veelgestelde vragen over veilige schoolomgevingen
Wat is een veilige schoolomgeving?
Een veilige schoolomgeving is een zone rondom de school waar voetgangers en fietsers, en met name kinderen, voorrang krijgen. Uitgangspunten: autovrij of -luw, een lage maximumsnelheid, goede herkenbaarheid en een veilige schoolroute van huis tot poort. De CROW heeft hiervoor richtlijnen die als toetsingskader dienen.
Wat is een schoolzone?
Een schoolzone is het herkenbaar ingerichte gebied direct rond de school. Lage snelheid, duidelijke markering en een inrichting die automobilisten laat zien dat hier kinderen lopen en fietsen. Een schoolstraat, een straat die tijdens haal- en brengtijden tijdelijk dichtgaat voor autoverkeer, kan daar onderdeel van zijn.
Hoeveel kiss and ride plaatsen heeft een school nodig?
Dat hangt af van het aantal leerlingen per groep, het percentage dat met de auto wordt gebracht, de parkeerduur en de reductiefactor. Wij berekenen dit per school op basis van telgegevens en leerlingenaantallen. Bij een basisschool met 250 leerlingen loopt de behoefte vaak uiteen van 19 tot 44 plaatsen, afhankelijk van de aannames.
Waarom is samenwerking tussen school en gemeente zo belangrijk?
De school kent de leerlingen, de ochtendpiek en de gedragspatronen. De gemeente heeft de middelen en de bevoegdheid om de openbare ruimte aan te passen. Zonder beide komt een oplossing niet van de grond. Wij verbinden de twee: objectief, met kennis van zaken en met oog voor wat uitvoerbaar is.
Kan een schoolomgeving worden gecombineerd met GOW30?
Ja. In Papendrecht ontwierpen we de Oostkil en Zuidkil als GOW30, met de schoolzone als afzonderlijk onderdeel binnen het project. De schoolzone kent daarbij strengere eisen (lagere snelheid, autovrij of -luw) dan de weg zelf.
Aan de slag met jullie schoolomgeving?
Een schouw plannen, knelpunten in beeld brengen of direct door naar een ontwerp van de schoolzone en de routes naar school? We horen graag wat er speelt.