De rijcurvetoets is jarenlang het domein geweest van de grote voertuigen: de vuilniswagen die de hoek om moet, de brandweer die overal bij moet kunnen, de vrachtwagen die het bedrijventerrein op draait. Logisch, want als die er niet door passen, weet je dat meteen. Maar er is een groep weggebruikers die net zo goed een passende bocht nodig heeft, en die in de praktijk vaak wordt vergeten: de fietser. Met name de bakfiets met twee kinderen voorin en de e-bike die harder doortrapt dan we gewend zijn. Exante toetst rijcurves in 2D en 3D met AutoTURN Pro, ook specifiek voor fietsers.
Waarom een bocht die voor de vuilniswagen werkt, te krap kan zijn voor een bakfiets
Het klinkt gek: een bocht waar een vuilniswagen van tien meter doorheen draait, zou toch zeker ruim genoeg moeten zijn voor een fiets? In de praktijk werkt het anders. Een vuilniswagen rijdt stapvoets en de chauffeur stuurt millimeterwerk, met spiegels en soms een aanwijzer erbij. Een bakfiets heeft dat allemaal niet. Die heeft een draaicirkel die groter is dan veel mensen denken, een rijder die niet stilstaat om te manoeuvreren, en bij een e-bike ook nog eens een hogere snelheid. Een krappe haakse bocht die een vrachtwagen netjes neemt, dwingt een bakfietser om af te stappen, ver uit te halen of de bocht af te snijden, recht het tegemoetkomende verkeer in. Achter dat ene ontwerpdetail staat een ouder met twee kinderen voorin.
Wat een rijcurve fiets anders maakt dan die van een auto
Een rijcurve laat zien welke ruimte een voertuig nodig heeft om een bocht of manoeuvre te maken: de baan die de wielen beschrijven, plus de overhang die buiten die baan uitsteekt. Voor een auto of vrachtwagen zijn die maten goed gedocumenteerd. Voor de fiets ligt het minder voor de hand, terwijl de verschillen groot zijn. Een gewone stadsfiets, een bakfiets en een e-bike hebben elk een eigen lengte, draaistraal en snelheid. Een bakfiets met lading stuurt trager en heeft meer ruimte nodig om niet om te vallen in de bocht. Wie alleen de auto toetst en aanneemt dat de fiets er dan vanzelf doorheen past, gokt. Een rijcurve fietsers toetst die aanname, in plaats van erop te vertrouwen.
Hoe Exante de rijcurvetoets voor fietsers uitvoert
Wij toetsen rijcurves met AutoTURN Pro, de software waarmee verkeerskundigen en civiel ontwerpers wereldwijd voertuigbewegingen narekenen. Het bijzondere is dat we daarbij niet stoppen bij de auto en de vrachtwagen. We voeren dezelfde toets uit voor de fiets: voor een rijcurve bakfiets, voor de e-bike en voor de gewone stadsfiets. We doen dat in 2D op de tekening, en in 3D in ons ontwerp in Civil 3D, zodat ook hoogteverschillen en op- en afritten meedoen. Zo zien we vóór de schop de grond in gaat of een fietser de bocht haalt zonder af te stappen, zonder de berm in te sturen en zonder het tegemoetkomende verkeer in te draaien. Voor de fietspaden, snelfietsroutes en kruispunten die we ontwerpen, is dat een vaste controle, geen extra.
Wat een rijcurvetoets voor fietsers oplevert
De winst zit in wat je voorkomt. Een bocht die op de tekening prima oogt maar in de praktijk te krap is, kost na de aanleg veel om te herstellen: opbreken, opnieuw bestraten, opnieuw inrichten. Een rijcurvetoets voor fietsers haalt dat probleem naar voren, naar de fase waarin een aanpassing nog een paar muisklikken is in plaats van een tweede project. En belangrijker: het scheelt de fietser een gevaarlijke manoeuvre op een plek waar dat niet hoeft. Een bocht die past, is een bocht waar een ouder met een bakfiets vol kinderen gewoon doorheen rijdt, zonder erbij na te denken. Dat is precies de bedoeling.
Van inzicht tot inrichting
Twijfel je of een bocht in jouw ontwerp de fiets aankan? We rekenen het graag voor je na.