Het vraagstuk
Bewoners van Moergestel klagen al jaren over verkeersoverlast. Vrachtauto’s, landbouwvoertuigen en doorgaand personenverkeer rijden dwars door een dorpskern die daar niet op is gebouwd. Geluid, trillingen, smalle stoepen, onveilige kruispunten — de klachten zijn niet nieuw. Maar welk verkeer rijdt er nou werkelijk, en waar gaat het naartoe?
Gemeente Oisterwijk vroeg Exante in 2024 om het verkeersplan uit 2019 te herijken. De kern van de vraag: welke maatregelen zijn realistisch, en voor welk verkeer gelden ze?
De aanpak: data die je niet op straat meet
Voor een goed antwoord op die vraag heb je meer nodig dan een teller aan een lantaarnpaal. Je wilt weten waar voertuigen vandaan komen, waar ze naartoe gaan, en welke routes ze kiezen. Klassieke verkeerstellingen vertellen je hoeveel auto’s er passeren. Floating car data vertelt je waarom.
Floating car data (FCD) is geanonimiseerde GPS-data van rijdende voertuigen — afkomstig van navigatiesystemen, smartphones en voertuigentelematica. Die data maakt bewegingspatronen inzichtelijk over een groot gebied en een lange periode. Exante combineerde FCD over de periode juni 2023 tot en met mei 2024 met modelcijfers en kentekenonderzoek uit eerdere metingen.
Dat leverde een genuanceerd beeld op van de verkeersstromen in en rondom Moergestel:
- Op de Schoolstraat en Rootven blijkt ongeveer de helft van het verkeer een bestemming in de straat zelf te hebben. Het andere deel rijdt door — maar slechts een kwart is echt doorgaand verkeer zonder binding aan de kern.
- Op de Oirschotseweg aan de oostzijde is het beeld anders: daar is driekwart van het verkeer doorgaand, vooral in oost-westelijke richting tussen Oirschot en Tilburg.
Wat de data verandert
Dat onderscheid is geen detail. Het is bepalend voor welke maatregelen zin hebben. Als het meeste verkeer in een woonstraat een bestemming in diezelfde straat heeft, heeft een doorgaandverkeersverbod weinig zin — dat verkeer rijdt er gewoon te zijn. Als driekwart van het verkeer op een andere weg doorgaand is, dan is een verbod of omleidingsroute wél effectief.
FCD maakt dit soort onderscheid mogelijk, zonder wekenlange handmatige tellingen op locatie, zonder enquêtes bij elke kruising. De data is er al — je hoeft hem alleen de juiste vragen te stellen.
Van inzicht tot inrichting
Op basis van de gecombineerde analyse stelde Exante een pakket gerichte maatregelen voor:
- Verkeersverboden voor doorgaand (zwaar) verkeer op de Tilburgseweg, Rootven, Raadhuisstraat en Schoolstraat
- Gewichtsbeperkingen op het kunstwerk over de A58
- Verbeterde fiets- en voetgangersvoorzieningen op specifieke knelpuntlocaties
Geen standaardoplossingen. Maatregelen die zijn afgestemd op wat de data liet zien. Dat is precies wat FCD mogelijk maakt: van een vaag gevoel van overlast naar een precies beeld van welk verkeer welk probleem veroorzaakt — en dus welke ingreep waar effect heeft.
Waarom dit werkt
Verkeer laat zich niet vangen in één meting op één moment. Routes verschuiven, verkeer wijkt uit, seizoenen spelen mee. FCD geeft je een beeld over een langere periode en een groter netwerk — en laat daardoor patronen zien die je met traditioneel onderzoek mist.
Exante zet FCD in als onderdeel van een breder onderzoekspakket: gecombineerd met kentekenonderzoek, verkeersmodellen en kennis van de lokale situatie. Niet als vervanging van andere methoden, maar als extra laag die het inzicht scherper maakt.
Want goed advies begint bij goede data.
Wil je weten wat floating car data voor een vraagstuk in jouw gemeente of project kan betekenen? We sparren er graag over.